بررسی «Hola Frida»: کارتون کودکانه‌ای درباره دوران کودکی نقاش مشهور مکزیکی، فریدا کالو

لطفاً به خاطر داشته باشید که این عنصر را با CSS تغییر ندهید!

با توجه به تعداد فیلم‌هایی که به زندگی و کار نقاش مکزیکی، فریدا کالو پرداخته‌اند، ممکن است فکر کنید که همه زوایا بررسی شده‌اند. اما اکنون فیلم جدیدی با تمرکز خاصی به میدان آمده است. این فیلم، یک تولید مشترک از کانادا و فرانسه به کارگردانی کارین وزینا و آندره کادی، با نام «هولا فریدا» است که یک انیمیشن دو بعدی جذاب به شمار می‌آید و از کتاب تصویری «فریدا، این منم» اثر سوفی فوشر اقتباس شده است. روایت سریع این فیلم با آزادی‌های زیادی به سال‌های اولیه زندگی کالو در محله کویوآکان شهر مکزیکو می‌پردازد. این فریدای پرشور (لیلا توی-سوک) با دوستانش بازی می‌کند و تصاویر خلاقانه‌ای می‌کشد، در حالی که رویای پزشک شدن را در سر دارد.

با پس‌زمینه‌هایی با رنگ‌های روشن و طراحی شخصیت‌هایی با سرهای بزرگ و خطوط تمیز، «هولا فریدا» به‌خوبی سادگی زیبایی‌شناختی یک کتاب مدرن کودکان را به تصویر می‌کشد. جالب اینجاست که جهان تصویری زنده کاهلو به‌تازگی خانه‌ای مناسب در دنیای انیمیشن یافته است. مستند «فریدا» به کارگردانی کارلا گوتیرز در سال ۲۰۲۴، که به صورت اول شخص و بر اساس متنی از خود کاهلو روایت می‌شود، نیز از انیمیشن برای جان بخشیدن به برخی از آثار نمادین این هنرمند بهره برده است.

مخاطبان اصلی «هولا فریدا» کودکان خردسال هستند و طنز بی‌ضرر آن از سگ بازیگوش قهرمان داستان، چیکیتا، و رابطه میان والدینش ماتیلده و گیلرمو سرچشمه می‌گیرد. همچنین می‌توان حس کرد که نیت آموزشی مشخصی در کار است. فیلم ادعا می‌کند که کاهلو از طرف مادرش از نژاد بومی زاپوتک بوده و به طور مختصر با جهان‌بینی آن تمدن درگیر می‌شود. در ادامه، به طور ضمنی به انقلاب مکزیک اشاره می‌شود، زمانی که فریدا درباره معنای شعارهایی که پرولتاریا در حین درخواست حقوق خود بر زمین‌هایی که بر روی آن کار می‌کنند، می‌پرسد.

درگیری به شکل یک قلدر جوان به نام رافائل (النور نوبل) ظاهر می‌شود که پای ضعیف فریدا را هدف قرار می‌دهد. فریدا که مصمم است پس از ابتلا به بیماری فلج اطفال قدرت خود را بازیابد (که به صورت یک سکانس تمرینی شبیه به “کاراته کید” به تصویر کشیده شده)، هدف اصلی‌اش شرکت در مسابقه محلی اسکیت‌بازی است. با وجود تمام تزئینات خیالی و لحن کلی کودکانه، “هولا فریدا” تلاش می‌کند شخصیت مقاوم نقاش را به تصویر بکشد، هرچند به شکلی قابل درک و ملایم. در یکی از صحنه‌ها، او تلاش می‌کند برای یک رویداد مهم کت و شلوار بپوشد که باعث نگرانی مادرش می‌شود.

هنجارهای اجتماعی تحمیل شده بر زنان در اوایل قرن بیستم در نگرانی‌های ماتیلده درباره اینکه دیگران ممکن است درباره رفتار غیرمتعارف و آرزوهای حرفه‌ای فریدا چه فکری کنند، نمود پیدا می‌کند. با بیان موضوع توانمندسازی، فریدا جوان اولین زنی که به عنوان پزشک در مکزیک فارغ‌التحصیل شد، ماتیلده مونتویا لافراگوا، را الگوی خود قرار می‌دهد.

تأثیرگذارترین صحنه‌ها در ناخودآگاه فریدا رخ می‌دهند، جایی که او با نسخه‌ای دیگر از خود روبرو می‌شود که از بیماری‌ها رنج نمی‌برد و اعتماد به نفسی دارد که در بیداری فاقد آن است. این دیدگاه‌ها به دوگانگی‌ای اشاره دارند که کاهلو در یکی از مشهورترین نقاشی‌هایش، «دو فریدا»، بیان کرده است. در این فضای بینابینی بین واقعیت و زندگی پس از مرگ، فریدا با لا کاترینا، تجسم زنانه و جذاب مرگ که در فرهنگ مکزیکی محبوب است، معامله می‌کند. دختر بیمار زمان بیشتری در میان زندگان می‌طلبد. این انحرافات فراطبیعی از داستان و نحوه برخوردشان با مرگ، این بیوگرافی خانوادگی را از پیام‌های استانداردتر آن که خود بودن را علی‌رغم نظرات دیگران ترویج می‌کند، ارتقا می‌بخشد.

فیلم با دوبله اسپنگلیش به سینماها می‌آید، جایی که دیالوگ‌ها عمدتاً به زبان انگلیسی هستند و کلمات اسپانیایی برخی عبارات را برجسته می‌کنند (همان‌طور که در فیلم‌ها و تلویزیون آمریکایی با شخصیت‌های لاتین معمول است). این انتخاب باعث می‌شود برخی دیالوگ‌ها به شکلی نامناسب ارائه شوند و گاهی شخصیت‌ها مجبور می‌شوند کلمات اسپانیایی را به انگلیسی تکرار کنند تا بینندگان غیر دو زبانه بتوانند آن را درک کنند. نتیجه این کار، زبان در «دورا کاوشگر» را به یاد می‌آورد. این تصمیم به دلیل تمایل به جذب مخاطبان گسترده‌تر، به ویژه کودکان جوان که مخاطبان هدف هستند و برای آن‌ها زیرنویس‌ها می‌تواند مانعی باشد، اتخاذ شده است. با این حال، در دوره اصلی جشنواره، «هولا فریدا» با یک ترک زبان اسپانیایی نمایش داده شد که به تصویر احساس اصالت بیشتری نسبت به مردم و مکان‌هایی که به تصویر می‌کشد، می‌داد.

از نظر ساختاری، «هولا فریدا» با تأکید بر مقاومت، برخی پرش‌ها را انجام می‌دهد و در عین حال از پیچیدگی‌های زندگی بزرگسالی او دوری می‌کند. اگرچه ساعت اول به کودکی کاهلو می‌پردازد، اما در دقایق پایانی او را به عنوان یک نوجوان معرفی می‌کند و تصادف وحشتناک تراموا را به تصویر می‌کشد تا او را بار دیگر به فضای ناخودآگاه بازگرداند و با مرگ مبارزه کند. ویژگی وزینا و کادی بین حساسیت‌های کودکانه‌ای که این رویکرد می‌طلبد و تمایل به پرداختن به موضوعات کمی بالغ‌تر از طریق تصاویر رویایی گرفتار شده است. این منجر به معرفی فریدا کاهلو می‌شود که به‌طور طراحی شده‌ای احساسی‌تر و دلگرم‌کننده‌تر از جذاب است.