کارگردان «Take Off» پنگفی درباره ورود به رقابت توکیو: «داستانی افسانه‌وار با رنگ و بوی قصه پریان»

فیلمساز چینی درباره اقتباس خود از رمان کوتاه شوانگ شوئه‌تائو صحبت می‌کند. او به یافتن تعادل بین واقع‌گرایی و رمانتیسم می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چرا پایداری به معنای دانستن زمان رها کردن است.

کارگردان پنگفی در فیلم “تیک آف” که برای اولین بار در رقابت‌های جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو به نمایش درآمد، هم ادامه و هم تکامل دغدغه‌های هنری خود را به نمایش می‌گذارد.

اقتباس از رمان “هوانورد”

این فیلم که از رمان کوتاه “هوانورد” نوشته شوانگ شوئه‌تائو اقتباس شده است، داستان لی مینگ‌چی (جیانگ کی‌مینگ) را دنبال می‌کند. او یک کارگر عادی در شمال شرقی چین است که وسواس پدر مرحومش به پرواز را به ارث می‌برد. این رویایی است که دهه‌ها به طول خواهد انجامید و مرزهای پایداری او را به چالش خواهد کشید.

داستان در پس‌زمینه تحول اقتصادی چشمگیر چین از دهه ۱۹۷۰ تا به امروز روایت می‌شود. پس از سقوط یک ماشین پرنده دست‌ساز و معلول شدن برادر همسرش، لی مینگ‌چی و همسرش، لی شوچین، تلاش می‌کنند با افتتاح یک سالن رقص در یک کارخانه موزه متروکه و استفاده از یک بالن هوای گرم به عنوان جاذبه گردشگری، زندگی خود را بازسازی کنند.

چالش‌های زندگی و انتخاب‌های دشوار

اما زمانی که برادرزاده‌اش به شدت بیمار می‌شود، لی با انتخابی غیرممکن روبرو می‌شود. او باید بین پذیرش محدودیت‌های زندگی زمینی‌اش یا به خطر انداختن همه چیز برای یک پرواز نهایی تصمیم بگیرد.

برای پنگفی، که فیلم‌های قبلی‌اش «عطر زیرزمینی» و «طعم گل برنج» به بررسی جوامع کارگری و حاشیه‌نشین پرداخته‌اند، این پروژه اولین اقتباس ادبی او محسوب می‌شود. این فیلم به تعمیق نگرانی‌های موضوعی‌اش می‌پردازد. کارگردان توضیح می‌دهد: «فکر می‌کنم ‘پرواز’ تم‌های احساسی فیلم‌های قبلی‌ام، از جمله عشق و خانواده را گرد هم می‌آورد. اما این فیلم با گنجاندن پویایی احساسی بین افراد و رویاهایشان، به لایه‌ای عمیق‌تر می‌پردازد که به داستان عمق بیشتری می‌بخشد.»

تنش مرکزی فیلم، که بین واقعیت زندگی کارگران کارخانه و کشش متعالی پرواز قرار دارد، نیازمند چیزی بود که پنگفی آن را صداقت بی‌وقفه توصیف می‌کند. او می‌گوید: «از همان ابتدای فرآیند نگارش فیلمنامه، ما به دنبال اصالت و صداقت در داستان، شخصیت‌ها و احساسات بودیم.»

عنصر پرواز و نقش آن در فیلم

«پرواز» عنصر پرواز خود را دارد که نمایانگر رویا است و با حس قوی رمانتیسم آمیخته شده است. اما آنچه این روحیه را حفظ می‌کند، زندگی ملموس و زمینی روی زمین است. بدون این پایه، عنصر پرواز نمی‌توانست به قلب نزدیک شود.

ترجمه دنیای ادبی شوانگ شوئه‌تائو به صفحه نمایش چالش‌های منحصر به فردی را به همراه داشت. پنگفی می‌گوید: «شخصیت‌های آثار شوانگ شوئه‌تائو پر از طنز و خرد هستند، درست مانند خود نویسنده. هنگام خواندن رمان‌های او، اغلب با صدای بلند می‌خندم. اما چالش در شدت شخصیت‌ها و داستان‌های او نهفته است. آنها مانند یک شات اسپرسو هستند.»

تحقیقات میدانی و الهام‌بخشی

برای درک منبع احساسی مطالب، پنگفی تحقیقات میدانی گسترده‌ای در شمال شرق چین انجام داد. او با کارگران بازنشسته کارخانه مصاحبه کرد. او به یاد می‌آورد: «اگرچه بازنشسته بودند، اما با نشاط و طنز بی‌پایان به گذشته خود نگاه می‌کردند. این موضوع الهام‌بخش من شد تا همان حس گرما و شوخ‌طبعی را به فیلم بیاورم.»

انتخاب بازیگران برای اصالت احساسی فیلم بسیار مهم بود. پنگفی بازیگر اصلی خود را در جیانگ کیمینگ یافت. او برای فیلم‌های «Journey to the West» و «The Long Season» شناخته شده است. کارگردان می‌گوید: «جیانگ کیمینگ بازیگری برجسته و بسیار متمرکز است. او با نوعی حس جدایی که به‌طور کامل با توصیف لی مینگچی در رمان و فیلمنامه مطابقت دارد، شناخته می‌شود. حتی نام‌های آن‌ها نیز شبیه به هم هستند.»

تغییرات در سبک فیلمبرداری

پنگفی با همکاری فیلمبردار لو سونگ‌یه، از سبک قبلی خود به‌طور قابل توجهی فاصله گرفت. او توضیح می‌دهد: «در فیلم‌های قبلی‌ام اغلب از نماهای ثابت استفاده می‌کردم. اما پس از بحث با او، تصمیم گرفتیم فیلم «Take Off» را به‌طور کامل با دوربین‌های متحرک، چه دستی و چه روی ریل، فیلمبرداری کنیم. دوربین را تا حد ممکن به بازیگران نزدیک نگه داشتیم تا نفس‌کشیدن آن‌ها را به تصویر بکشیم.»

طراح تولید لیو چینگ، که با چن کایگه و جیانگ ون همکاری کرده است، لمس خاص خود را به جزئیات دوره اضافه کرده است. پنگفی می‌گوید: «او به شدت به آن دوره علاقه‌مند است و در ‘Take Off’ تمام خاطرات خود را در فیلم ریخته است. خود حافظه ترکیبی از تجربه زیسته و تخیل رمانتیک است.»

همکاری با آهنگساز ژاپنی

برای موسیقی، پنگفی برای سومین همکاری خود به آهنگساز ژاپنی سوزوکی کیچی بازگشت. با وجود مانع زبانی – یا شاید به خاطر آن – این همکاری شکل گرفت. کارگردان می‌گوید: «در واقع من این را به عنوان یک مزیت می‌بینم. ما به ساده‌ترین شکل ممکن ارتباط برقرار می‌کنیم. برای این پروژه، من فقط یک عبارت کلیدی به او دادم، ‘یک رویای رمانتیک’، و او بلافاصله متوجه شد.»

پنگفی در گذشته با کارگردان تایوانی، تسای مینگ-لیانگ، در فیلم «سگ‌های ولگرد» همکاری کرده است. این تجربه رویکرد او به فیلم‌سازی را شکل داده است. او اذعان می‌کند: «کارگردان تسای مینگ-لیانگ تأثیر عمیقی بر من گذاشته است. به‌طوری‌که مدت زیادی طول کشید تا بتوانم بر مسیر خودم تمرکز کنم. آنچه از او آموختم، جدیت او نسبت به سینما و توجه تقریباً وسواسی‌اش به جزئیات، برای تمام عمر به من سود رسانده است.»

پایداری در فیلم‌سازی

هنگامی که از او درباره «فارست گامپ» به‌عنوان نقطه مرجع پرسیده شد، پنگفی پایداری را به‌عنوان نخ مشترک شناسایی می‌کند. هرچند با تفاوت‌های مهمی همراه است. او توضیح می‌دهد: «پایداری فارست شاید ناآگاهانه باشد، در حالی که پایداری لی مینگ‌چی کاملاً آگاهانه است. در فیلم من، تصمیم گرفتم پایداری را از طریق عمل رها کردن به تصویر بکشم. شخصیت از صحبت درباره رویای خود دست می‌کشد و دیگر به آن نمی‌پردازد، اما این به معنای از بین رفتن عشق به آن نیست. در نهایت، وقتی با لحظه‌ای مواجه می‌شود که نیاز به تلاشی همه‌جانبه دارد، بدون تردید دوباره رویای خود را برمی‌دارد.»

در نهایت، پنگفی “پرواز” را به عنوان داستانی می‌بیند که فراتر از محیط خاص خود به سوالات جهانی درباره رویاها و کرامت انسانی می‌پردازد. او می‌گوید: “بله، فکر می‌کنم این داستانی شبیه به افسانه است که لمسی از داستان‌های پریان در آن وجود دارد.” آنچه مرا تحت تأثیر قرار می‌دهد این است که یک رویا همیشه نباید دنبال شود. گاهی اوقات، وقتی به میانسالی می‌رسید و زندگی شما را فرسوده کرده است، لحظه‌ای ناگهان پیش می‌آید که رویایی که در جوانی داشتید را بیدار می‌کند. ممکن است برای آن بهای سنگینی بپردازید. اما سوال این است که آیا هنوز هم مایلید آن قدم را بردارید و برای آن بجنگید؟ پاسخ من این است که بله، من هستم.

نگاه به آینده

نگاه به آینده، کارگردان قصد دارد همکاری خود را با شوانگ شوئه‌تائو ادامه دهد. او می‌گوید: “من به سختی سطح دنیای او را خراشیده‌ام.” این اشاره‌ای است که این سفر به زندگی طبقه کارگر شمال شرق چین هنوز به پایان نرسیده است.