کارگردان زامو مخوانازی با فیلم «Laundry» در TIFF به زندگی شخصی می‌پردازد و برای «Newborns» آماده می‌شود: «خلق کردن، درمان است»

کارگردان اهل آفریقای جنوبی زامو مخوانازی فیلم «خشکشویی» («Uhlanjululo») را به جشنواره TIFF آورده است. او با این جشنواره بیگانه نیست. قبلاً فیلم‌های کوتاه خود را نیز در اینجا به نمایش گذاشته بود. اما داستان پشت اولین فیلم بلند او شخصی است.

داستان شخصی پشت فیلم «خشکشویی»

او به ورایتی می‌گوید: «پدربزرگم یک خشکشویی داشت. وقتی دولت آپارتاید آمد، او کسب‌وکارش را از دست داد. می‌دانستم که باید اولین فیلمم باشد. آن خشکشویی همیشه در ذهنم بود. به عنوان مکانی که ثروت بین‌نسلی من از آنجا دزدیده شد. این موضوع تأثیر بسیار بزرگی بر روی من داشت و باعث شد که امروز به اینجا برسم.»

«Laundry» که در آفریقای جنوبی تحت آپارتاید در سال ۱۹۶۸ اتفاق می‌افتد، یک کسب‌وکار خانوادگی مشابه را نشان می‌دهد که در منطقه‌ای مخصوص سفیدپوستان فعالیت می‌کند. مشکل اینجاست که Khuthala شانزده‌ساله (Ntobeko Sishi) هیچ علاقه‌ای به این کار ندارد. او می‌خواهد موسیقیدان شود، به وحشت پدر مسئولیت‌پذیرش (Siyabonga Shibe). به زودی، او باید برای میراثی که می‌خواست به جا بگذارد، مبارزه کند.

رویاها و واقعیت‌ها

Mkhwanazi می‌گوید: «می‌خواستم مخاطب با او امید و رویاپردازی کند، اما همچنین حقیقت را بگویم. مگر اینکه شما سطح خاصی از امتیاز داشته باشید، رویاهای شما به شدت ناپایدار هستند. وقتی به مردم فرصت‌ها را انکار می‌کنید، کل بشریت ضرر می‌کند.»

«یک نقل قولی هست که من احتمالاً خرابش می‌کنم [از استیون جی گولد] که می‌گوید او آرزو می‌کند بتواند از افرادی مثل نیوتن و انیشتین تحت تأثیر قرار بگیرد. اما او می‌داند که تعداد زیادی از نیوتن‌ها و انیشتین‌ها در مزارع پنبه جان باختند. این همان چیزی است که بی‌عدالتی انجام می‌دهد: همه ما را محروم می‌کند. حتی از چیزی به اندازه موسیقی که اولین چیزی است که وجود داشته و هرگز متوقف نخواهد شد، زیرا می‌توانید آن را با هر چیزی بسازید. دالی پارتون ناخن‌هایش را می‌نوازد!»

تأثیر موسیقی و موسیقی‌دانان

مخوانازی اعتراف می‌کند که او به شدت تحت تأثیر موسیقی و موسیقی‌دانان قرار گرفته است. او می‌گوید: «موسیقی‌دانانی مثل پرینس، که واقعاً خاص و درخشان و جذاب بود. اگر پرینس هرگز وجود نداشت، زندگی من کمی فقیرتر می‌شد.» او لبخند می‌زند.

«افرادی مانند آنها به شما شجاعت می‌بخشند. آنها به شما احساس می‌دهند که می‌توانید متفاوت باشید. آنها زندگی‌ها را نجات می‌دهند. داستان ما بسیار شبیه به داستان‌های میریام ماگبا و هیو ماسکلا است که مجبور به فرار از آفریقای جنوبی شدند. ما آنها را دوست داریم، اما دیگرانی که هرگز صدایشان را نشنیدیم، چه کسانی هستند؟»

فیلم و نمایش احساسات

فیلم او که توسط فیلیپ کویتو، مخوانازی و جیم استارک برای آکا فیلمز و کود مدیا تهیه شده است، از نمایش درد شخصیت‌هایش ابایی ندارد. همچنین از شادی آنها نیز نمی‌گذرد.

نگاه مخوانازی به زندگی

مخوانازی می‌گوید: «من از پرداختن به مسائل سخت نمی‌ترسم. اما این چیزی نیست که زندگی را می‌یابم. من زندگی افرادی که تحت ستم قرار می‌گیرند را افسرده‌کننده نمی‌بینم.»

رویاها و مبارزه با سیستم

«من از تجربه شخصی می‌دانم که هیچ‌کس با هدف مبارزه با سیستم بیدار نمی‌شود. همه ما بیدار می‌شویم تا به رویاهایمان برسیم. این همچنین کاملاً به آفریقای جنوبی‌ها اصالت دارد. مشکلات ما واقعاً از بین نرفته‌اند. اما نمی‌توانیم از جایی بدون شادی مبارزه کنیم. وقتی شادی دزدیده شود، جنگ تمام است.»

گاهی اوقات، به جای تکرار آنچه درباره وضعیت خود می‌دانند، شخصیت‌های او موسیقی می‌سازند.

فشار دائمی و تجربه مشترک

او اشاره می‌کند: «این فشار دائمی است. همه ما آن را تجربه کرده‌ایم و می‌دانیم چیست. نیازی نیست مدام زخم را تحریک کنند. اولین چیزی که بهبود می‌یابد، یکدیگر، جامعه خودشان و این واقعیت است که ارتباط می‌تواند خلق کند. خلق کردن به معنای شفا یافتن است.»

هم‌افزایی در خلق تصاویر زیبا

فیلم او که توسط گابریل لوبوس فیلمبرداری شده است، برخی از درخشش درام‌های تاریخی دهه ۱۹۹۰ را دارد. او دو هفته قبل از فیلمبرداری به تیم پیوست. این هم‌افزایی برای خلق یک تصویر زیبا بسیار مهم بود.

عشق به سینمای دهه ۱۹۹۰

او می‌گوید: «این‌ها فیلم‌هایی هستند که مرا ساختند. این‌ها فیلم‌هایی هستند که با پول توجیبی‌ام برای دیدنشان می‌رفتم، گاهی اوقات چندین بار. من واقعاً عاشق آن دوره از سینما هستم.»

وقتی که برای اولین بار به داستان فکر کردم، به طور طبیعی به پدر رسیدم. او مسئول این لباسشویی و خانواده است. سپس متوجه شدم که این داستان همچنین درباره نمایاندن خواسته‌های اوست. والدین برای فرزندانشان دیدگاه‌های زیبایی دارند. حتی وقتی دنیا در حال فروپاشی است، سعی می‌کنند از آن‌ها محافظت کنند و شادی و شیرینی ایجاد کنند. من می‌خواستم مخاطبان این دنیای زیبا را نیز ببینند.

پروژه جدید “نوزادان” و آینده

پس از کاوش در گذشته، مخوانازی با پروژه جدید “نوزادان” به آینده خواهد رفت. این پروژه در حال توسعه است و درباره کلون‌هاست. داستانی بسیار فمینیستی است. من این ایده را درست قبل از کووید به ذهنم رسید. او اشاره می‌کند که قبل از آن، او رازهای بیشتری از خانواده را فاش خواهد کرد.

وقتی همه این اتفاقات برای پدربزرگم در دهه ۱۹۵۰ رخ داد، سیاه‌پوستان آفریقای جنوبی در حال مبارزه بودند. من این را به یاد دارم و می‌دانم که چقدر خونین بود. ما مغازه‌ها را آتش زدیم چون اجازه نداشتیم مال خودمان را داشته باشیم. تا اواسط دهه ۱۹۸۰، سیاه‌پوستان دوباره می‌توانستند کسب‌وکار داشته باشند. والدینم اولین کسب‌وکار خود را افتتاح کردند که برای ۲۳ سال بعد، اگر نه بیشتر، داشتند. من ۱۱ ساله بودم و باید آنجا کار می‌کردم. و اهمیتی نمی‌دادم!

تجربه کار در کسب‌وکار خانوادگی

اهمیتی به کسب‌وکار والدینم نمی‌دادم. اهمیتی نمی‌دادم که کشور در حال سوختن بود. والدینم ‘کسل‌کننده’ بودند؛ آنها سعی می‌کردند زندگی‌ام را کنترل کنند و مرا وادار به کار در فروشگاه می‌کردند وقتی که من می‌خواستم به سینما بروم. من کاملاً می‌فهمیدم که خوتالا کیست چون من هم خودخواه بودم،” او اعتراف می‌کند.

خلق شخصیت‌های واقعی

نمی‌خواستم شخصیت‌های غیرواقعی خلق کنم. داستان پدر بسیار واضح است: او یک خشکشویی دارد و برای نگه‌داشتن آن مبارزه می‌کند. اما سپس به کسی فکر کردم که از خشکشویی متنفر است و قرار است آن را به ارث ببرد. این همان کسی است که در نهایت باید سعی کند آن را نجات دهد.